Tekst: Cuny van Uden

Co-sleepen, een thema onder (jonge) moeders dat de afgelopen jaren steeds vaker onderwerp van gesprek is. Vaak net zo’n gevoelig thema als borstvoeding versus kunstvoeding, met duidelijke voor- tegenstanders. Als het over co-sleepen gaat, hebben we het natuurlijk gewoon over samen slapen met je pasgeboren baby. In niet-westerse landen, maar ook Scandinavische landen, is het al jaren gewoonte samen met je kinderen te slapen. Dit lijkt ook samen te gaan met het langdurig geven van borstvoeding. Het zal geen toeval zijn dat een borstvoedende moeder sneller kiest voor samen slapen dan een niet borstvoedende moeder omdat je in de nacht het liefst zo min mogelijk je bed uit komt in een tijd waarin slaapgebrek eerder regel dan uitzondering is.

Marloes met Laurél (8 mnd) “Ik ben niet bewust voor of tegen cosleepen, bij ons liep het gewoon zo. Laurél sliep ‘s nachts slecht en zo belandde ze steeds vaker bij ons in bed. Bij onze oudste dochter deden we alles volgens de regeltjes, maar je wordt toch gemakkelijker met een tweede. Nu slaapt iedereen tenminste”.
Marloes met Laurél (8 mnd)
“Ik ben niet bewust voor of tegen cosleepen,
bij ons liep het gewoon zo. Laurél sliep ‘s nachts slecht en zo belandde
ze steeds vaker bij ons in bed.
Bij onze oudste dochter deden we alles
volgens de regeltjes, maar je wordt
toch gemakkelijker met een tweede.
Nu slaapt iedereen tenminste”.

Naast dit praktische voordeel, kan samen slapen een belangrijke rol spelen in de hechting tussen moeder en kind. Je baby voelt zich veilig en dichtbij. Subtiele signalen van ongemak en honger worden door de moeder sneller opgemerkt. Dit alles draagt bij aan de ontwikkeling van een veilige hechtingsrelatie. Naar de verschillende hechtingsstijlen, veilige en onveilige, is veel onderzoek verricht. Inmiddels weten we dat de hechtingsrelatie al vanaf de geboorte, misschien zelfs al daarvoor, beïnvloedt kan worden en dat de positieve effecten van een veilige hechting op de verdere ontwikkeling groot zijn. Zo heeft de hechting grote invloed op de ontwikkeling van de hersenen en de sociaal emotionele ontwikkeling van kinderen.

Demi en Gino met Mason (14 maanden) “Mason heeft gewoon een eigen kamertje, maar hij ligt altijd tussen ons in. Wij vinden co-sleepen belangrijk voor de hechting, het voelt natuurlijk en voor Mason is het vertrouwd. Overdag kruipen we vaak met z’n allen even in bed; dan valt hij gemakkelijk in slaap.”
Demi en Gino met Mason (14
maanden) “Mason heeft gewoon een
eigen kamertje, maar hij ligt altijd
tussen ons in. Wij vinden co-sleepen
belangrijk voor de hechting, het voelt
natuurlijk en voor Mason is het vertrouwd.
Overdag kruipen we vaak
met z’n allen even in bed; dan valt hij
gemakkelijk in slaap.”

Schrik nu niet! Er zijn veel moeders die nu misschien denken; “Maar ik wil helemaal niet met mijn baby samen in bed slapen!” Sommigen uit angst dat ze niet zullen merken waar het kindje ligt, anderen omdat ze het simpelweg niet prettig vinden. Soms ziet ook de partner er geen heil in.
Doe ik mijn kind nu tekort? Ontwikkelt mijn pasgeborene nu een onveilige hechtingsrelatie met mij? Nee, zeker niet. Gelukkig zijn er veel andere manieren om ook het gevoel van nabijheid en veiligheid met je kindje te creëren en een gezonde hechtingsrelatie te vormen in de nachtelijke uurtjes. Juist ook zónder dat je baby bij je in bed ligt.
Tussen co-sleepen en op een eigen kamertje slapen zijn dan ook verschillende tussenwegen te bedenken. Hoewel co-sleepen de laatste jaren een trend lijkt te worden, is het duidelijk dat niet alle ouders en deskundigen hier even enthousiast over zijn. Ook over de (on)veiligheid van samen in één bed slapen met een baby is veel bekend.
Maar omdat geen enkele kersverse ouder zijn kind iets tekort wil doen en nieuwe hypes maken dat iedereen erover gaat nadenken, wordt er steeds gezocht naar manieren om slapen voor zowel de ouders als het kind zo fijn mogelijk te maken.
Ook de markt speelt hier slim op in; zelfs bij de grote blauw-gele woonfabrikant zijn nu co-sleep-aanschuifbedjes te vinden. En vind je co-sleepen in een co-sleepbedje nog steeds te dichtbij, dan kun je kiezen voor Rooming-in. Gewoon in het wiegje, maar naast het grote bed en nog altijd dichtbij mama. Dit is overigens al jaren het advies van het Nederlands Centrum Jeugdgezondheid en het consultatiebureau.

Lisa (11) met Juliette (3) “Juliette slaapt niet graag alleen. ‘s Nachts kruipt ze bij papa en mama in bed of bij mij. Omdat ze ‘s ochtends zo vroeg wakker wordt, zijn we wel aan het afbouwen- anders ben ik zo moe op school.”
Lisa (11) met Juliette (3)
“Juliette slaapt niet graag alleen.
‘s Nachts kruipt ze bij papa en mama
in bed of bij mij. Omdat ze ‘s ochtends
zo vroeg wakker wordt, zijn we wel
aan het afbouwen- anders ben ik zo
moe op school.”

Een andere vraag die veel ouders vaak hebben is; maar hoelang ga je hier dan mee door? Lig je op een gegeven moment met het hele gezin in bed of op dezelfde kamer? Wanneer bonjour je je kind naar zijn eigen kamertje zodat je als ouders het ouderlijk bed weer voor jezelf hebt? En pikt zo’n, inmiddels niet meer zo klein en schattig, kindje dit dan nog zomaar of is er dan sprake van een nieuwe hechtingsbreuk? Deze en veel andere vragen vloeien logischerwijs voort uit het onderwerp ‘co-sleepen’. En ook hier zijn weer veel antwoorden en verschillende zienswijzen op te vinden, vaak gekleurd door de tijd waarin we leven. Bovenaan staat dat het samen slapen met de tijd zal afnemen en dat je je kind hier een beetje bij kan helpen door de eigen kamer als een fijn alternatief te introduceren.
En een gedachte die mij door de vaak toch gebroken nachten met een slapend kleintje in ons bed (lees; een dreumes die het liefst op je hoofd ligt of met beweeglijke voetjes in je nek trappelt) heeft geholpen, is ‘van deze knuffels en nabijheid kunnen we maar een paar jaar genieten, voor je het weet mag je je schoolgaande kleuter amper nog een kus geven, laat staan je beginnende tiener de hele nacht knuffelen’.
Voor de jonge ouders: laat je niet gek maken door alle verschillende adviezen over hoe het ‘moet’ en wat ‘het best is’ voor je kind. Doe je ‘research’ en uiteindelijk kies je voor de manier die bij jou als moeder (en vader) past, hoe dit in je relatie werkt en hoe je kindje hierop reageert. Kies wat goed voelt, niet wat ‘moet’.

Gert-Jan met Mikki (3) en Bente (6mnd) “Bente begint ‘s avonds in haar eigen bedje, maar zodra mijn vrouw en ik naar bed gaan wordt ze wakker en wil ze verder slapen bij ons. ‘s Ochtends komen onze andere dochters er ook vaak bij. De co-sleeper is inmiddels meer een bijzettafeltje geworden.”
Gert-Jan met Mikki (3) en Bente
(6mnd)
“Bente begint ‘s avonds in haar eigen
bedje, maar zodra mijn vrouw en ik
naar bed gaan wordt ze wakker en wil
ze verder slapen bij ons. ‘s Ochtends
komen onze andere dochters er ook
vaak bij. De co-sleeper is inmiddels
meer een bijzettafeltje geworden.”

En als je kiest voor co-sleepen in het ouderlijk bed, lees je goed in wat betreft de veiligheidsadviezen. Onnodig risico’s nemen, terwijl je denkt het beste voor je pasgeborene te doen is het laatste wat je wil.